آزمون‌های کاربردپذیری در وب

توسط محمدرضا

مفهوم جامع آزمون کاربردپذیری
آزمون‌های کاربردپذیری در وبآزمون کاربردپذیری به تکنیکی گفته میشود که در طی پروسه آن، یک محصول ساخته شده توسط انسان، مورد ارزیابی قرار میگیرد. این محصول می‌تواند یک تلویزیون ال سی دی باشد یا یک جاروبرقی و یا یک وب‌سایت.
محصول تولیدی هر چه باشد اما نکته حائز اهمیت که در واقع آزمون کاربردپذیری را تعریف میکند، نوع ارزیابی می‌باشد که باید توسط مصرف کنندگان آن محصول انجام بپذیرد و نه توسط واحد کنترل کیفی در کارخانه و یا توسط طراحان یک وب‌سایت.

آزمون کاربردپذیری وب
آزمون کاربردپذیری وب در واقع آزمایشی برای طراح است تا متوجه شود آیا طرحی را که در ذهن داشته و پیاده سازی کرده‌است، توانسته منظور اصلی را به کاربر برساند یا خیر. به طور مثال اگر هدف از طراحی بخشی از صفحه وب این بوده است که به بازدید کننده، در مورد تخفیفات فصلی در مورد محصولات به خصوصی، اطلاع رسانی کند، آیا توانسه در پیاده سازی طرح، این نکته را به بازدیدکننده نشان دهد یا نه؟
با توجه به این مثال، کاملا روشن است که خود تیم طراحی نمی‌توانند در این مورد نظری بدهند چرا که از نظر آنها همه چیز مشخص و در جای خود می‌باشد زیرا خود انها این جزییات رو طراحی کرده‌اند. پس باید آزمونی را از بازدیدکننده‌ها و کاربران اینترنت به عمل آورند تا ببینند طراحی آنها تا چه قدر موفق بوده و توانسته مفهوم را به کاربر برساند.

چرا کاربردپذیری را تست کنیم؟
باید توجه داشت که تمامی کاربران اینترنت، آن‌گونه که شما از یک وب‌سایت استفاده میکتید، استفاده نمی‌کنند. در طراحی یک وب‌سایت، هر قدر اصول کاربردپذیری به درستی و خوبی پیاده‌‍سازی شده باشد و به آن توجه شده باشد، نتایج آزمون کاربردپذیری نیز مثبت تر خواهد بود. اما اگر بعد از آزمون کاربردپذیری، طراحان متوجه شوند که آنچه که در ذهن آنها و هدف طراحی بوده، به کاربر منتقل نشده و یا کاربر در استفاده از وب‌سایت و چیدمان اجزای صفحه دچار مشکل شده‌است، باید در مورد طراحی دوباره و اعمال تغییرات فکر کنند.

چه زمانی باید تست را انجام داد؟
TETO: Test Early, Test Often
کاربردپذیری را می‌توان از زمان طراحی اولیه سایت شروع به آزمایش کرد. در واقع بهتر هست آزمون‌ها در مراحل اولیه طراحی انجام شود. نتیجه‌ای که از بررسی‌های قبلی و تحقیقات حاصل شده‌است، نشان می‌دهد که انجام یک آزمون در مراحل اولیه پروژه بهتر از ۵۰ آزمون در مراحل پایانی می‌باشد.

TETO: Test Early, Test Often تست را نه تنها بهتر است از مراحل اولیه پروژه شروع به انجام کرد، بلکه توصیه شده است چندین بار آن را انجام دهید. در واقع مراحل کار به این صورت خواهد بود که در آزمون اول، شما به درصدی از مشکلات کاربردپذیری پی می‌برید. آنها را اصلاح کرده و دوباره طرح جدید را تست می‌کنید. در این مرحله هم درصدی از مشکلات که در سایه مسکلات مرحله قبل، عنوان نشده بودند، آشکار می‌شوند. به همین ترتیب با توالی تست‌ها و اصلاح طرح بر اساس نتایج، می‌توانید به نتایج بسیار خوبی برسید.

در مطالب آینده، بیشتر در مورد آزمون‌های کاربردپذیری وب و همچنین در مورد چگونگی انجام آزمون‌ها، صحبت خواهیم کرد.